Како да одгледувате тиквички во контејнери
Тиквичките се една од најбезгледните летни култури: со доволно сонце, редовно вода и правилно набрани плодови, еден сад може да даде плодови повеќе месеци. Во ограничен простор, одгледувањето во контејнери е особено корисно за балкони, тераси и мали дворови. Клучот е да се избере соодветен сад, да се обезбеди дренаж и да се внимава на температурата и влажноста.
Пред садењето вредно е да се разбере колку простор, сонце и вода можат да се обезбедат. Повеќето сорти се погодни за контејнери, но кај компактните, грмушести форми плодовите остануваат блиску до садот, додека велчеките лоза со истакнуваат надвор. Наведените совети важат за обичната тиквачка, а не за декоративните тикваши кои често имаат поинаков раст.
Овај начин на одгледување може да стане и почеток на понекоја мала заедничка градина. Роб и Ерин, кои го водат Hilltop Community Farm во Ла Вали, Висконсин, ја поставуваат врската меѓу локалните потрошувачи, фермерите, почвата и храната на централно место. Нивните CSA пакети, сезонски цвеќиња, овошни и цветни членства и фестивалот Currant Events покажуваат дека производството на храна може да биде и активност за заедницата.
Сепак, садовите не ја заменуваат основната грижа. Успехот зависи од дневна светлина, стабилно наводнување, берба навреме и заштита од инсекти. Следејќи ги наведените чекори, можете да добиете здрави плодови дури и кога градинскиот простор е сè помал, а без непотребно губење на вода или хранливи материи.
Избор на сад и сорта
За тиквачка со големина погодна за јадење, изберете сад со најмалку 19 литри, а 25–35 литри дава повеќе простор за корените и задржава стабилна влажност. Садот мора да има отвори за дренаж; декоративниот надворешен кујак или тава може да спречи водата да се задржи. Долгите лоза треба да се насочат на решетка или мрежа, а грмушестите сорти обично можат да растат без нив.
На пазарот има сорти со компактен, грмушест раст кои се најдобри за помали садови. Кога се сади во северна клима, како во Висконсин, предност имаат сорти со рано созревање, бидејќи есенските мрази можат да го прекинат плодоносењето. Постојат широки, кругли сорти, како и сорти со издолжени плодови или карактеристични ребра, па изборот зависи од просторот и вкусот.
Дури и кај грмушестите сорти, садот не треба да биде плиток, бидејќи тиквачките развијат длабок корен систем. Во сад со ширина од 40 сантиметри доволно е една садница; поголемиот сад може да прифати две, ако се остави простор меѓу нив. Препорачливо е корените да не се допираат, а над садот треба да остане простор за наводнување и вентилација.
Почва, дренаж и садење
Користете свеж, лесен и дрениран садечки микс за садови, а не тешка градинска почва. Смешата треба да содржи компост или прегноен тресет за хранливост, но да остане дренирана. На дното може да се постави тасче со уши, по што се додава миксот; така водата се одвојува, а корените добиваат воздух. Одгледувањето во тежок субстрат често создава бавно стебло и малку плодови.
Садете откако опасните мрази помине и почвата се загрее на околу 16°C. Ако садовите се на тераса, прво внимателно приспособете ги на надворешната температура за да избегнете шок од студеното време. Направете дубока дупка, поставете садницата на истата длабочина на која била во расадникот и притиснете нежно околу неа, без да го набиете почвата прекукорно. Оставете 2–3 сантиметри до работ за да може да се додаде вода без прелевање.
По садењето, полетете површината со дополнителен чист компост и лесен слој сламка или исечкан солом. Мулчот задржува влажност, ограничува тревата и намалува испивањето на хранливите материи, но не треба да го допира вратот на растението. Во одделни садови може да се посеадат и билјур чист или салата. Приказот за најпопуларните зеленчуси за ресторани може да послужи како инспирација за изборот на други култури во малата балконска градина.
Наводнување, хранливо и опора
Тиквачките имаат широки листови и многу трошат вода, особено во топлите и ветровити денови. Наводнувајте кога горните 2–3 сантиметри од миксот се суши, со доволно вода да се натопли целиот коренски систем. Наместо малку секој ден, користте подлабоко наводнување со бавно истекување; прекумерната вода може да предизвика гниење на корените и да спречи правилно созревање.
Стабилноста на влажноста е важна колку и количеството. Садовите на балконскиот простор брзо се загреваат, па наводнувањето може да биде потребно порано наутро или вечер. Следете го принципот дека влажната почва останува влажна, а сушата не трае долго. Истата нееднаквост може да доведе до омекнати краеви на плодовите, а прекумнатата влажност на листовите ја поттикнува пепеливата болест.
При садењето, компостот во миксот ја обезбедува основата за хранливост. По две до три недели, кога корените се вкоренија, можете да примените течно ѓубриво за зеленчуси со умерен или мал процент на азот, со дозата препишана на етикетата. Прекумерниот азот создава многу листа, но малку плодови. Плодовите што растат брзо и имаат дебела кора полесно ја задржаваат влагата, па затоа треба да се берат навреме.
Оплитување, штети и болести
Тиквачките развиваат и машки и женски цвеќиња на истото растение, но плодот се формира само ако оплодувањето се случи. Кога нема пчели, рано наутро пренесете полен со мала четка од внатрешното цвеќе на машкиот цвет врз женското. Рачното оплодување го заштитува потенцијалот на секој цвет, а во време на цвење не треба да се применуваат препарати против инсекти.
Најчестите проблеми се бубачките што го сосудат листовите, вошките и оние што го бушат стеблото. Редовно проверете ги долната страна на листовите и отстранете ги рачно, заедно со јајцата или групите на личинки. Мрежата за инсекти може да ги задржи, но треба да се отстрани пред цвењењето за пчелите да имаат пристап. По третирањето со сапун за инсекти, наводнувајте го растението, а не распрскувајте го препаратот над цветовите.
Белата пеперка на листовите е знак за пепелива болест. Отстранете најсилно заразените делови, прочистете го просторот околу садот и наводнувајте го корењето без да ги квасите листовите. Доброто проветрување му помага на растението, а избегнувањето на преголем азот ја ограничува појавата. Окружените листа и деловите од растението со видливи симптоми не треба да се компостираат.
Берба и продуктивност
Плодовите се берат додека се меки, кожата е сјајна, а семето сè уште не е тврдо. За многу сорти, идеална должина е 15–20 сантиметри, но кај компактните типови може да биде помална. Проверувајте ги секој ден, бидејќи тиквачката може да израсне за само неколку дена и да стане груба. Користете чист нож и не раните јагодата.
Редовната берба стимулира нови женски цвеќиња и го продолжува производството. Ако оставите еден плод да созрее целосно, растението ќе насочи повеќе енергија кон семето и ќе намали нови плодови. Ако плодот прерасне, упатството за препознавање на зрела тиква помага да се разликуваат созревањето и промените на кората, но тиквачката сепак се бере млада.
Во крајот на сезоната, отстранете мртвите делови и болните растенија од садовите, а здравите остатоци додадете во компостот. Уништете ги и старите садови со можна болест, бидејќи презируваат патогени. Разговорите за земјоделство, градински практики и одржливост во подкастот на Hilltop Community Farm нудат дополнителна мотивација и знаења за следната сезона.
Поставете еден поголем дрениран сад на најсветлото место што го имате, наполетете го со подготвениот микс и започнете со една позната, рано созревачка сорта. Наводнувајте го редовно, проверувајте го цвеќето за штети и берте ги плодовите додека се меки. Така во мал простор ќе имате континуиран извор на свежи тиквички за кујни и јастиња.
Поврзете јата со локалната заедница преку CSA пакетите и настаните на Hilltop Community Farm во Ла Вали. Изберете овошно или цветно членство за да ја поддршите работата на малата ферма, а разговорите во нивниот подкаст можат да ги прошират вашите знаења за земјоделство и одржливост. Секој добро одгледуван сад е мала, конкретна врска меѓу вашиот дом, почвата и храната што ја споделувате.