Како да ги заштитите растенијата од елени
Елените можат за кратко време да направат голема штета во градината, овоштарникот или цветната леја. Тие ги јадат младите врвови, ги кршат стеблата со триење и често се враќаат на истото место кога ќе откријат сигурен извор на храна. Најголем ризик имаат свежо засадените растенија, зелјето, овошните садници и ароматичните цветови.
Добрата заштита не се потпира на една единствена мерка. Најефикасен пристап е комбинација од физичка ограда, правилен избор на растенија, менување на мирисни одбивачи и внимателно набљудување на движењето на животните. Така се намалува штетата без непотребно нарушување на природниот екосистем.
На мала одржлива фарма, оваа рамнотежа е особено важна. Целта не е елените целосно да се отстранат од пејзажот, туку да се заштитат насадите и да се насочат животните кон помалку чувствителни делови од просторот.
Препознајте ги знаците на присуство
Пред да поставите заштита, утврдете каде и кога елените влегуваат. Отпечатоци во влажна почва, мазно откинати врвови, изедени листови и ниски гранки со назабени рабови се чести знаци. Ако на стеблата има груби оштетувања или излупена кора, можно е елените да се триеле со роговите, особено во периодот пред нивното паѓање.
Водете кратки белешки неколку недели. Забележете го времето на посетите, местата каде што има најмногу оштетувања и растенијата што најчесто се напаѓаат. Овие податоци помагаат оградата или мрежата да се постават на вистинското место, наместо заштитата да се распредели рамномерно низ целиот имот.
Проверете и дали има природни или вештачки премини кон градината. Ниска капија, отвор под оградата, куп гранки или густа вегетација покрај работ на парцелата може да им создадат удобен коридор. Отстранувањето на таквите скривалишта често е едноставен, но значаен чекор.
Поставете сигурна физичка бариера
Високата ограда е најсигурната долгорочна заштита од елени. Бидејќи можат да прескокнат значителна височина, оградата треба да биде доволно висока, цврсто прицврстена и без широки празнини. Плетена жичена мрежа е практична за градини и овоштарници, а долниот дел треба да биде добро прилепен до почвата за животните да не се протнат под неа.
Ако целосна ограда е прескапа или непрактична, заштитете ги највредните делови поединечно. Мрежести цилиндри околу млади овошни дрвца го спречуваат грицкањето на кората, додека ниски рамки со мрежа ги покриваат зелјето, марулата и новите садници. Оставете доволно простор меѓу мрежата и растението, бидејќи листовите што ја допираат бариерата сепак можат да бидат дофатени.
За сезонски насади може да се користи лесна мрежа што лесно се отстранува при берба. Капиите треба автоматски или рачно да се затвораат по секое влегување, бидејќи мал отвор може да ја направи целата ограда неефикасна. Редовно проверувајте ги столбовите по силен ветер, снег или дожд.
Изберете растенија што елените поретко ги јадат
Ниту едно растение не е целосно отпорно на елени, особено кога храната е ограничена. Сепак, растенијата со силен мирис, бодликави листови, влакнеста текстура или горчлив вкус најчесто претрпуваат помала штета. Лавандата, жалфијата, мајчината душица, ориганото, нането и некои украсни треви можат да се засадат по рабовите на градината како дел од поширока стратегија.
Во цветните насади често се користат растенија со ароматични или токсични делови, но секој избор треба да се приспособи на домаќинството, домашните миленици и децата. На пример, некои украсни видови не се безбедни за јадење или допирање. Цветната градина може да стане и живописна заштитна зона, особено кога се комбинираат различни височини и текстури наместо да се создава една монотона линија.
Овошните и зеленчуковите култури што се особено привлечни треба да се сметаат за приоритетни растенија. Нив засадете ги зад повисока ограда или под мрежест тунел, додека помалку привлечните видови можат да се постават кон надворешниот раб.
Користете одбивачи внимателно и безбедно
Мирисните и вкусните одбивачи можат да помогнат, но нивното дејство обично е привремено. Производи со мирис на лук, лута пиперка, сапун или предаторски мириси се нанесуваат на растенијата или на предмети околу нив, според упатствата на производителот. Дождот, наводнувањето и силното сонце брзо го намалуваат ефектот, па потребно е повторно нанесување.
Не прскајте непроверени домашни смеси директно врз јадливи делови од растенијата. Ако користите средство во близина на зеленчук, овошје или билки, прочитајте ја декларацијата и почитувајте го периодот до берба. При сомнеж околу изложеноста или безбедноста на одредена состојка, побарајте совет од здравствен центар и избегнувајте мешање различни препарати.
Прскалки со сензор за движење можат да ги исплашат елените со краток млаз вода, особено кога животните штотуку почнуваат да го користат просторот. Светлосните уреди и бучните предмети се помалку сигурни, бидејќи елените можат да се навикнат на нив. Затоа одбивачите најдобро функционираат како дополнување на ограда, а не како единствена одбрана.
Менувајте ја стратегијата според сезоната
Елените не се однесуваат исто во текот на целата година. Во пролетта ги привлекуваат нежните млади листови, во лето сочната градинарска вегетација, а во есен овошјето и растенијата што остануваат зелени. Во зима, кога природната храна е оскудна, дури и видови што обично ги избегнуваат можат да бидат нападнати.
По секое поголемо оштетување, прегледајте што се променило. Можеби оградата е премногу ниска, мрежата се одвоила од земјата или одбивачот повеќе не го задржува мирисот. Наместо постојано да го повторувате истиот метод, комбинирајте две или три мерки и следете која од нив дава најдобар резултат.
Одделувањето на чувствителните култури од местата каде што елените се движат е исто така корисно. Одржувајте чисти патеки, не оставајте паднато овошје и избегнувајте натрупување растителен отпад покрај оградата. Дневникот на набљудувања може да биде едноставен, а дигиталните содржини на фармата се разновидни — од одржливо земјоделство до три Reel слота — па практичните белешки чувајте ги на место што лесно ќе го користите секоја сезона.
На фарма како Hilltop Community Farm, заштитата на насадите е дел од поголемата врска меѓу почвата, храната, земјоделците и локалната заедница. Размената на искуства со соседите може да открие кои огради, мрежи и растенија најдобро функционираат во истиот регион. За вакви разговори и сезонски средби, приказната за фестивалот Currant Events покажува како земјоделството може да ги поврзе луѓето со местото каде што живеат.
Започнете со преглед на најранливите растенија, поправете ги слабите точки и поставете заштита пред да се појави сериозна штета. Со внимателно следење, одржливи методи и поддршка од локалната заедница, градината може да остане продуктивна, а природниот простор да остане жив и балансиран.