Совети за одгледување на спанаќ во есен
Спанаќот е студенофорна зеленчука култура што дава свежи и нежни листа кога летните тикви и доматите краставици веќе опаѓаат. Во La Valle, Висконсин, есенското садење е можно во куќниот вид или на пошироката градина, ако почвата се подготви навреме и температурите остануваат доволно меки.
Есенските листа порастаат побавно од летните, па се посочени и нежни. Доброто планирање овозможува берба сè до доаѓањето на првиот мраз, а во некои заштитени услови и подоцна. На фермата Hilltop Community Farm, ваков сезонски план е дел од мисијата за зацврстување на врските меѓу потрошувачите, фермерите, почвата и храната.
Успехот зависи повеќе од изборот на сортата и времето на садење отколку од количината на ѓубрива. Растенијата бараат влажна, но добро дренирана почва, простор за воздух и заштита од полжавците. Прекумерното ѓубрење може да даде многу листа, но помалку вкус, додека ненавлажнената земја го запира растот на корените.
Наместо еден есенски дел, секојдневниот градинар може да предвиди два или три последователни сеења со интервал од две до три недели. Така се добива свежина во различни периоди, а вишокот се користи за пресмелување, сушење или замрзнување. Локалните услови, како датирањето на првиот мраз, секогаш имаат приоритет пред календарските препораки.
Избор на сорти и време на садење
За есенска берба, сеењето во La Valle најчесто се планира во втората половина на јули и во август, грубо шест до осум недели пред првиот мраз. Рано созревачките сорти се подобри кога есен се покажува студен, додека подоцните сорти имаат повеќе време за созревање. Температурата на почвата, а не само температурата на воздухот, влијае врз брзината на никнење.
Гладките сорти се тврди и погодни за готвење, а оштите листови даваат посочен вкус и текстура. Со комбинирање на двата типа, градинарот може да има различни листови во истата корпа. Свежото семе обично има подобро никнење, додека старото семе, чувано на суво и студено место, може да изгуби дел од виталноста. Натопеното семе во влажна крпа обично се буди по неколку часа.
Почвата, ѓубривата и мулча
Спанаќот добро расте во плодна, лесно пропуслива почва со pH меѓу 6,0 и 7,0. Проверете ја со анализа, бидејќи вистинската состојба на хранливите материи е подобра основа за ѓубрење од препораките на продавачот. Додадете зрел компост за да ја подобрите структурата и да ја задржите влагата, но не поглубоко од 15 до 20 сантиметри за да не создадете непропуслив слој.
Свежиот оборски ґубр не треба да се додава непосредно пред садење, затоа што може да изгори корените и да предизвика излишен раст. Почната доза на азот обично е доволна ако почвата веќе содржи доволно компост. Покријте редовите со сува, исецкана слама или суви листа, но останете на растојање од вработ на стеблото. Дополнителни идеи за одржливо градинарство можете да добиете и од другите градински ресурси.
Сеење, растојање и успех на никнење
Спанаќот најчесто се сее непосредно на местото, бидејќи садењето го нарушува кореновиот систем, особено кај подолгите сорти. Направете плитки браздички, ставете семето на растојање од 10 до 15 сантиметри и покријте го со 1 до 1,5 сантиметри фина, изровнета почва. Редовите на растојање од 30 до 45 сантиметри овозможуваат подобро проветрување и полесно плевење.
По првото никнење, разредете ги премногу густо засеаните растенија. Тесните примероци можете да ги извадите како млади листа за салата, а преостанатите да ги оставите на крајното растојание. Пресадувањето е можно, но не е препорачано, бидејќи придружениот шок може да го забави растот. Редовното означување на редовите ја олеснува проредувањето и бербата.
Наводнување и грижа за растенијата
Младиот спанаќ има плитки корени, па влагата во горниот слој мора да се одржува рамномерно. Како ориентир, се наводнува со околу 2,5 сантиметри вода неделно, вклучувајќи го дождот, а во прохладно време наводнувањето може да биде поретко, но подлабоко. Некапчињата вода по листата создаваат влажна средина погодна за габични болести, па е подобре да се наводнуваат почетокот на редот.
Плевењето е најважната редовна работа, бидејќи младите растенија се слаби натпревар за светлина. Извршете го рачно и плитко, со избегнување на корените, и потоа нанесете мулча околу нив. Тенка покривка од нетка или инсектска мрежа може да ги заштити од полжавци и некои растителни вошки, а во есен и да продолжи бербата. Не затворајте ја целосно, за да се избегне задржувањето на влагата.
Превенција од штетници и болести
Полжавците, лисните минери и вошките се чести во влажни услови, а вошките especially се собираат на нежните млади делови на растенијата. Редовната проверка на долната страна на листот овозможува рано откривање. Отстранете ги најдените инсекти рачно, исчистете ги околните растенија и примените заштитна мрежа пред да се утврди поголемо нападение.
Жолтите неправилни дамки и сивото влакно на долната страна на листот можат да укажуваат на габична инфекција. Поголемото растојание, доброто проветрување и отстранувањето на заразените делови го намалуваат ширењето. Миењето на рацете и чистењето на алатките помагаат да не се пренесуваат патогени. Упаството за домашен сапун е корисен пример за грижа за кожата по работата во градината.
Кратки совети за садење и редовна нега
Најважните постапки можат да се сумираат во два кратки списка, користени како потсетник за секојдневната работа.
За подготовка и садење:
- Подобрете ја почвата со зрел компост и проверете ја нејзината киселинска состојба.
- Изберете сорти со краток период на раст, прилагодени на есенските услови.
- Посејте семето на длабочина од 1 до 1,5 сантиметри и одржувајте го почвата рамномерно влажна.
- Означете ги редовите и различните сорти за полесно проредување и берба.
За редовна нега:
- Плевејте рачно и плитко, без да ги зафатите корените на младите растенија.
- Проверувајте ги долните делови на листата за полжавци, лисни минери и вошки.
- Наводнувајте при потреба, најчесто кога се исушуваат горните 2 до 3 сантиметри почва.
- Берте ги надворешните листови постепено, оставајќи го центарот на растението неоштетен.
Листата се берат постепено, а целосното растение останува во градината. Кратките проверки секоидневно ја откриваат потребата од вода, мулча или заштита пред да стане поголем проблем.
Берба, продуктивност и локална поддршка
Кога надворешните листови достигнат 10 до 15 сантиметри, тие се берат со ножици, околу 5 до 8 сантиметри над основата, без да се отсече срцевиот дел. Младите листови може да се берат како нежни салатни листови. Не претерувајте со еднашна берба, бидејќи бавното растот го заслужуваат. По бербата, влажната почва помага да се воспостават загубените делови.
Ако сакате редовно да добивате свеж, локално производ, разгледајте ја понудата за CSA на фермата Hilltop Community Farm и вклучете се во нејзините заеднички настани, меѓу кои и фестивалот Currant Events Festival. Поддршката за малата ферма ги поврзува семејствата со фермерите, ја чува обработливата почва и создава простор за размена на знаење. Изберете ја заедницата, посетете ја фермата и започнете со свој прв есенски ред.