Како да ги заштитите младите растенија од мраз

Успешната заштита на младите култури бара навремена реакција, но не и паника. Кога температурата на воздухот се приближува до 0°C, нежните листови, пупки и издолжените стебла можат да омекнат, да потемнеат и да загинат. Штетата често се забележува само по изгревањето на сонцето, кога оштетените ткива веќе не можат да се восстанат.

Најниската температура е поважна од дневниот максимум. Проверете ја прогнозата за ноќта, ветерот и конкретниот микро-простор во градината. Долините, мочурливите места и северните страни обично се студени, додеко куќите, оградите и покритите површини создаваат поинаква заштита.

Подгответе ги материјалите пред да бидат потребни: лека, светли агротекстили, дренажни табли, куќички или пластеници и средства за прицврстување. Секоја вечер проверете ги прогнозите и бележете ги температурите најблизу до растенијата, бидејќи малата разлика може да значи заморозување на делови што сè уште изгледаат здрави.

Во Ла Вали и во другите делови на Висконсин, раните пролезни и доцни есенски мрази се честа појава. Затоа заштитата треба да биде дел од сезонскиот план, а не само итна мерка пред прогнозата да се влоши. Роби и Ерин на Hilltop Community Farm ги применуваат таквите практики заедно со одржливото производство, CSA понудите и сезонските настани.

Мразниот удар и осетливите култури

Повратниот мраз е особено опасен за расадот саден пред време. По топлиот ден, земјата и воздухот брзо се ладат, а ветерот може да ја однесе топлината од листовите. Ова важи и кога средната температура изгледа безопасна, бидејќи продолжениот студен период ја зголемува штетата. Затоа внимавајте на најниската ноќна температура, а не само на максимумот во текот на денот.

Особено внимание им се на нежните култури како домати, бања, краставица, тиква и многу цветови. Знаците се лепливи или меки листови, затемна боја и напукнати стебла. Додадете ги совети за заштита од мраз во вашата проверна листа и реагирајте пред да ги забележите овие знаци.

Време на садење и приспособување на расадот

Првата одлука е кога да се преземе заштита. Кога прогнозата покажува ноќна температура од 0 до 2°C, покривајте ги најчувствителните растенија пред залез, бидејќи во текот на ноќта температурата може да падне под прогнозираното ниво. Долгите, отворени редови се ладат побрзо, а културите во северниот или западниот дел на градината можат да бидат изложени на силен ветер.

Расадот што постои во расадник или во куќа не треба да се преместува на отворено без постепено приспособување. Околу седум до десет дена изложувајте го на дневна светлина и свеж воздух за подолго, почетно по кратки периоди. Држете го подалеку од директно сонце и не преливајте го. Постепеното приспособување ги зацврстува(cell wall), а културата подобро ги толерира надворешните температурни промени.

Покривање со агротекстил и куќички

Агротекстилот или светлата агротекстилна покривка најчесто даваат најголема заштита кога се поставени пред студениот вечер и не се допираат нежните листови. Поддржете ги со куќички, жици или облици, така што воздухот да може да циркулира. Темната или дебела пластенична кеса не треба да лежи директно на културата, бидејќи може да задржи влага и да ги оштети листовите.

Прицврстете ги краевите со дренажни табли, камен или малку почва и проверете дали покривката е сува. Старите чаршафи можат да бидат корисни, но се тешки, мокри и полесно ги притискаат растенијата. Откријте ги штом што ќе помине ризикот од мраз, бидејќи сончевиот ден под нив може да создаде прекупукање. При изградба на куќичка, оставете отвори за вентилација и редовно проверувајте ја влажноста на воздухот.

Заштита на садови, зеленчук и цвеќе

За нежните зеленчукови и цветни култури најчесто е најдобро да се предвиди заштита пред садењето. Користете куќичка, мобилен мини-пластеник или тесен надземен покривач, а садовите по можност групирајте на заштитена страна, подалеку од отвореното пространство. За кои култури се планирани во сезоната, разгледајте го делот овошки и зеленчук и приоритизирајте ги според нивната осетливост на мраз.

Контејнерските садови се движат лесно, што е предност. Пред прогнозиран мраз пренесете ги во недопливно оградено место, додека почетните и продолжените делови остануваат на температура за која е приспособен видот. Не оставајте ги во темна, загреана просторија повеќе дена, бидејќи недостатокот на светлина може да ја забави фотосинтезата. Вратете ги на дневна светлина по мразот, постепено и без ненадежни промени на температурата.

Влага, ґуб и почвена температура

Влажната, но исправна почва помага да се зачува топлината околу корените. Кога е прогнозиран пролезен мраз, извршете умерено наводнување попладне, така што водата во почвата да ја изедначи температурата и постепено да ослободи топлина при замрзнување. Не преливавајте: задржаната вода создава лоша дренажа, го изолира воздухот од корените и може да го влоши штетотото. Избегнувајте и да прскате листата со вода во хладна вечер, бидејќи мразни капки можат да ги оштет.

Не прихранувајте со свежи азотни ѓубови непосредно пред студеното време. Така растителниот дел расте брзо, но ткивата се меки и податливи на оштетување. Исто така, одложетете поголемите потсечи и пресадувања, бидејќи секој нов расек создава рана што треба да заздрави. По хладеното време, кога растенијата се со силен раст, ќе имаат потреба од редовно прихранување и вода.

Мулча, ветрозаштита и микроклима

Мулчата штити кореновата зона од брзи температурни промени и испарување. По садењето ставајте околу пет до осум сантиметри сува, чиста или добро исушена органска мулча, но останете го вработ околу стеблото отворена за воздух и вода. Картон или суви листови можат да послужат како привремена мулча, ако не задржат влага. При поладно време, околу основата може да се додаде и малку издробена земја за да ја задржи мулчата на место.

Ветрозаштитната ограда или живата ограда на северната страна ја намалува силата на ветерот, но не треба да ја сенчи културата целосно. Поставете ја на доволно растојание за да создаде заштитна зона. Температурата мерете ја на височина на листовите и на површината на почвата: така ќе откриете места каде мразот се задржува и ќе насочите покривањето точчно.

Одржлива практика и заедничка поддршка

На Hilltop Community Farm, одржливото производство и заштитата од мразите се сметаат како дел од истиот систем. Здравата почва, разновидноста на културите, внимателното наводнување и изборот на локации се меѓусебно поврзани. Роби и Ерин работат на зачувување на врската меѓу потрошувачите, фермерите, почвата и производството на храна, а цветните и овошните CSA понуди ја прошируваат таа врска.

Заедницата може да ја сподели и практиката. При настани како Currant Events Festival, посетителите можат да видат како функционира фармата, да разговараат со фермерите и да добијат увидување во сезонскиот ритм. Подкастот на фармата нè води во разговори за земјоделството и одржливоста, па тие информации се применливи и во мала градина. Споделувањето на искусството ја намалува непотребната загуба и создава чувство на заедничка одговорност за храната.

Ако садите зеленчук, цвеќе или овошки, започнете со проверна прогноза, влажна но исправна почва и покривка приготвена пред залез. Поддржете ги локалните фермери со сезонскиот CSA, посетете го Currant Events Festival и слушајте го подкастот за практиките на фармата. Заедничката поддршка ги чува сезонските култури на масата и ја засилува врската меѓу луѓето, почвата и храната.